27 August 2014

Nước Nhật mùa nào đẹp?

Nhật Bản là nước ôn đới 4 mùa và mỗi mùa có một vẻ đẹp riêng:

Mùa xuân: Mùa hoa anh đào, không khí lành lạnh và còn tàn dư cái lạnh từ mùa đông. Mùa xuân nổi tiếng cho việc ngắm hoa (hanami), đặc biệt là hoa anh đào (sakura). Người Nhật thường tụ tập bạn bè, gia đình đi ngắm hoa và ăn uống. Sẽ rất đông vui. Ngoài ra, nếu bạn chịu khó vác máy ảnh đi săn thì sẽ chụp được khá nhiều cảnh hoa anh đào đẹp. Thời gian hoa anh đào nở là từ tầm cuối tháng 3 tới giữa tháng 4 tùy năm và thường hoa chỉ nở đẹp trong 10 ngày nếu trời không mưa. Do Nhật trải dài từ Bắc tới Nam nên thời gian hoa nở ở các vùng khác nhau.
Mùa hè: Có lẽ chỉ có đi tắm biển hay các khu vui chơi giải trí, vì mùa hè Nhật Bản còn nóng ẩm hơn cả mùa hè Việt Nam. Tuy nhiên, ở Nhật bạn không phải chịu cái nóng vì chỗ nào cũng có máy lạnh (siêu thị, cửa hàng, tàu điện, v.v...). Ngoài ra, bạn cũng có thể lên vùng "đất tuyết" (yukiguni) Hokkaidou (bắc hải đạo), tất nhiên là sẽ chẳng còn tuyết mà chỉ có không khí mát lạnh của phương bắc. Mùa hè cũng là mùa của lễ hội (matsuri) và bắn pháo hoa (hanabi) trên khắp nước Nhật.
Mùa thu: Bạn sẽ cảm nhận được tiết trời mùa thu tuyệt đẹp của nước ôn đới với khí trời mát lạnh, nắng vàng dịu và bầu trời trong xanh. Đặc biệt cuối thu là mùa lá đỏ (momiji), là dịp mọi người đi thưởng ngoạn lá đó và chụp ảnh. Mùa lá đỏ thường từ tháng 10 tới đầu tháng 11 và vì nước Nhật trải dài theo hướng Nam Bắc nên thời gian lá đỏ ở các vùng khác nhau.
Mùa đông: Đây là thời gian bạn có thể đi trượt tuyết hoặc ngắm cảnh tuyết. Thường tuyết nhiều nhất là giữa mùa đông, từ tháng 1 tới đầu tháng 2. Bạn cần chú ý là không phải ở đâu cũng có tuyết rơi dày, thường tuyết chỉ rơi và bao phủ ở phía Bắc Nhật Bản và phía Tây Nhật Bản. Ở các vùng phía đông như Tokyo tuyết sẽ rất ít rơi hoặc chỉ phủ trắng một vài ngày bởi vì Nhật có một sống núi chạy theo hướng Bắc Nam nên phần lớn mưa tuyết đã rơi hết ở phía Tây.

MÙA XUÂN MÙA HOA ANH ĐÀO





Hoa anh đào thường nở đẹp trong khoảng 10 ngày với thời gian nở rộ (mankai = mãn khai) thường dao động từ khoảng cuối tháng 3 tới giữa tháng 4. Điều kiện để hoa anh đào nở là phải có đủ 2 đợt nóng và 2 đợt lạnh của mùa xuân nên năm nào thời tiết nóng sớm thì thường hoa cũng nở sớm.
Nếu hoa đang nở rộ mà mưa thì coi như đời hoa đi tong, vì sau đó hoa sẽ ra lá và không còn đẹp nữa. Vì lẽ đó mà hoa anh đào thường được coi là biểu tượng của cái đẹp sớm nở tối tàn.
Vậy người Nhật sẽ đi ngắm hoa vào lúc nào? Vì thời gian nở rộ của hoa anh đào rất ngắn ngủi và thay đổi theo từng năm, nên người Nhật thường có một số trang web dự báo cũng như dự báo hoa nở trên ti vi. Mọi người sẽ căn cứ vào dự báo đó để lên lịch đi ngắm hoa (hanami). Tất nhiên là cũng có thể dự báo sai, ví dụ đến nơi thì hoa chưa nở rộ (mankai = mãn khai) hoặc hoa tàn mất rồi! Hay tệ hơn là vừa có một trận mưa và coi như là mùa hoa đi tong hết.
Nhưng nếu bạn vẫn muốn đi ngắm hoa anh đào thì sao? Hãy đi tới những nơi hoa chưa nở rộ và chờ ở đó.
Hoa anh đào sẽ nở ở các vùng phía Nam trước còn phía Bắc sẽ nở muộn hơn (Xem hình dưới).

Thời gian hoa anh đào nở năm 2012 trên trang WeatherMapTra dự báo thời gian nở hoa:

Qua các trang web như http://sakura.weathermap.jp/ (có rất nhiều trang web tương tự)
Tra trên Google để tìm trang web: 桜 満開 カレンダー hay 桜 満開 2013 いつ

Ngắm hoa anh đào ở đâu?
Ở Nhật có rất nhiều công viên, bạn có thể ngắm hoa anh đào ở công viên lớn nào đó. Tất nhiên là những ngày này các công viên lớn có thể sẽ rất đông. Bạn cũng có thể ngắm hoa anh đào ngay tại công viên hay chùa (otera) gần nhà, thậm chí trên cả con đường mà bạn vẫn đi lại. Vì nước Nhật trồng hoa anh đào ở hầu như tất cả mọi con đường nên bạn có thể ngắm hoa ở bất kỳ đâu trên nước Nhật chỉ cần bạn chịu khó đi nhiều là được.
Bạn cũng có thể đi leo núi vào mùa hoa anh đào nữa.
Ở Tokyo: Công viên Ueno, công viên Tachikawa, công viên Yoyogi, leo núi Takao, Okutama, công viên Jindai (Choufu), công viên Nogawa, v.v...

MÙA HÈ - LỄ HỘI (MATSURI) VÀ PHÁO HOA (HANABI )
"Matsuri" là từ để chỉ các lễ hội ở Nhật trong đó mọi người tụ tập nhảy các điệu múa dân gian, làm đồ ăn truyền thống, treo đèn lồng, chơi pháo hoa, v.v... Chữ kanji là 祭 (TẾ, tế lễ?). Bắn pháo hoa cũng là một sự kiện được người Nhật yêu thích trong mùa hè, các lễ hội bắn pháo hoa lớn được gọi là Hanabi Taikai (花火大会 Đại hội pháo hoa), trong đó Hanabi là từ thuần Nhật nghĩa đen là "lửa hoa". Danh sách các lễ hội ở các vùng của Nhật Bản cũng như các Hanabi Taikai được đưa lên một số trang web và có thể dễ dàng tìm kiếm. Chú ý là khi có lễ hội pháo hoa thì nơi bắn pháo hoa sẽ rất đông, có thể bạn sẽ phải đi trước đó cả 4 - 5 giờ đồng hồ để giữ chỗ. Ví dụ 8 giờ tối bắn thì có thể 4 giờ chiều bạn đã phải có mặt để kiếm chỗ ngồi rồi (tất nhiên là nhớ mang tấm trải theo và nhớ mua đồ ăn, đồ uống). Dưới đây là một số hình ảnh từ trang Wikipedia.

Nhảy múa (odori)

Các gian hàng ẩm thực trong Matsuri. Ảnh: Wikipedia

PHÁO HOA HANABI:
Ảnh: Wikipedia

Ảnh: WikipediaTra cứu:
Tra cứu các lễ hội trên toàn nước Nhật:

Tra cứu lịch bắn pháo hoa: Wikipedia - Hanabi Taikai


MÙA THU TRỜI TRONG LÀNH VÀ LÁ ĐỎ MOMIJI
Mùa thu, tháng 9, tháng 10, nước Nhật trong lành mát lạnh đến kỳ lạ đến nỗi dù bạn vô cảm tới đâu bạn cũng vẫn phải bước chân ra khỏi phòng đón nhận làn gió trong lành mát rượi da thịt cùng làn nắng vàng nhè nhẹ. Còn gì tuyệt vời hơn mùa thu Nhật Bản? Đây cũng là mùa lá đỏ momiji (mùa khi các lá chuyển sang màu vàng và màu đỏ) vào khoảng tháng 10 tới đầu tháng 11. "Momiji" là một từ thuần Nhật chỉ lá chuyển sang vàng hay đỏ và chữ kanji là (HỒNG DIỆP = lá đỏ). "Lá đỏ" cũng có thể đọc theo chữ kanji thành "kouyou" (tức là đọc theo âm HỒNG DIỆP).
Nếu tên bạn là "Hồng Diệp", có thể bạn rất có duyên với nước Nhật và tên bạn trong tiếng Nhật sẽ là Kureha (lá đỏ) hay Momiji .


Lá đỏ Momiji

Mùa thu Karasawa. Ảnh: Wikipedia

Vườn thu ở Thiên Long Tự (Chùa Tenryuji). Ảnh: Wikipedia.

Lịch lá đỏ - chụp từ trang web kouyou.yahoo.co.jp/spot/

Lá thường đỏ từ nơi lạnh trước rồi mới xuống phía Nam: Ở Hokkaido từ đầu tháng 9 tới đầu tháng 11, ở vùng Touhoku (Đông Bắc) từ cuối tháng 9 tới đầu tháng 11, ở vùng Kantou (Tokyo) cuối tháng 9 - đầu tháng 12 (đầu tháng 12: chỉ một số nơi), vùng Kansai: cuối tháng 10 - đầu tháng 12, miền nam Nhật: cuối tháng 10 - cuối tháng 11.
Nhìn chung, ở nơi lạnh thì lá đỏ thường có trong khoảng 50 ngày, còn các nơi nóng hơn thì chỉ 20, 30 ngày. Ở mỗi vùng lịch lá đỏ còn tùy địa hình, ví dụ ở nơi cao lạnh hơn thì lá đỏ sẽ sớm hơn.

Tra cứu:
Các nơi lá đỏ nổi tiếng tại Nhật: Wikipedia - 紅葉
Lịch lá đỏ: 
http://www.jtb.co.jp/iitabi/feature/12koyo/calendar.asp (Chọn mã hóa web là Japanese Shift-JIS)
葉 カレンダー
※ MÙA ĐÔNG TRÊN ĐẤT TUYẾT YUKIGUNI ※ 
Tuyết rơi (Yuki ga furu) là một trong những trải nghiệm tuyệt vời và quả thực không có gì khiến chúng ta thấy đẹp hơn khi tuyết rơi phủ trắng mọi thứ. Nhưng không phải nơi nào tuyết cũng rơi, ví dụ ở Tokyo thì thỉnh thoảng lắm tuyết mới rơi dày vì Tokyo nằm ở phía đông Nhật Bản nên mưa tuyết đã bị chặn bởi dãy núi chạy dọc Nhật Bản. Chỉ cần qua bên kia dãy núi sẽ là rất nhiều mưa tuyết. Điều kiện để tuyết rơi:

Nhiệt độ thấp: Ở đây là nhiệt độ trên tầng khí quyển chứ không phải nhiệt độ mặt đất, mặt đất có thể nhiệt độ trên không độ nhưng tuyết vẫn rơi vì bên trên lạnh hơn
Có mưa: Nếu trời lạnh mà không đủ hơi nước để mưa xuống thì không có tuyết
Những vùng phía bắc (đất tuyết Yukiguni) như Hokkaidou thì vào mùa đông tuyết phủ trắng hết. Thành phố Nagano miền Trung Nhật Bản cũng là nơi trượt tuyết nổi tiếng.

Ảnh minh họa: Wikipedia

Công viên Ainosato. Ảnh: Wikipedia

Thời gian tuyết rơi: Khoảng cuối tháng 12 (tết dương lịch) ~ đầu tháng 2.
Các vùng nhiều tuyết: Đảo Hokkaidou, vùng Đông Bắc Touhoku: tỉnh Aomori, Iwate, Miaygi, Akita, Yamagata, Fukushima, phía Đông nước Nhật: tỉnh Niigata, Nagano, Ishikawa, Fukui, v.v... Xem link dưới đây về "yukiguni".